โอกาสเมื่อมาแล้วให้รีบตักตวง
ในการทำเกษตรและการขับเคลื่อนเครือข่าย สิ่งสำคัญที่พวกเรายึดถือเสมอคือการสอนใจสมาชิกให้มองเห็นและคว้าโอกาสในทุกสถานการณ์ ดังคำที่ว่า “โอกาสเมื่อมาแล้วให้รีบตักตวง” และ “เมื่อมองเห็นเงินแล้ว ต้องหยิบเก็บให้เป็น” เมื่อวันก่อน อ.ตรี รัชยุทธ ได้ลงพื้นที่ไปติดตามผลกระทบจากมรสุมและกระแสน้ำที่เอ่อลุ่ม เพื่อประเมินสถานการณ์ในแปลงที่จะทำสวนสาธิตของ น้องตัง และ วาวา จากระดับน้ำที่เห็น ชัดเจนว่าในแปลงนี้จำเป็นต้องมีการจัดการโครงสร้างพื้นฐานเสียก่อน ทั้งการทำคันล้อมและบ่อสูบน้ำให้เรียบร้อยเสียก่อนที่จะเริ่มปลูกไม้หลัก การวางระบบป้องกันตั้งแต่ต้นเช่นนี้ จะช่วยให้เราไม่ต้องมาตามแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในภายหลัง จากภาพถ่ายบริเวณรั้วลวดหนาม จะเห็นเศษสวะและกิ่งไม้ที่ถูกกระแสน้ำพัดมาค้างอยู่ ซึ่งนี่คือ “คำตอบ” ที่ได้จากประสบการณ์และการทำงานผ่านการอ่านสภาพแวดล้อมจริง ทำให้เราเข้าใจพลวัตของน้ำในพื้นที่ และนำข้อมูลนี้มาออกแบบการป้องกันแปลงเกษตรได้อย่างถูกต้อง เปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาส: สนับสนุนภูมิปัญญาชุมชน สู่การอนุบาลกล้าไม้ PRM ขากลับจากการลงพื้นที่ ได้ขับรถผ่านชุมชนและพบกับ ยายลี อายุ 86 ปี กำลังนั่งสานตะกร้าไม้ไผ่ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบเดียวกับที่เรากำลังต้องการใช้พอดี ด้วยสายตาที่มองเห็นโจทย์และโอกาสตามหลักการที่เคยสอนสมาชิกเรื่องการคว้าโอกาสและการสร้างรายได้ เราจึงตัดสินใจสั่งซื้อตะกร้าไม้ไผ่จากยายลีทันทีจำนวน 300 ใบ เพื่อนำมาใช้เป็นอุปกรณ์สำหรับ อนุบาลกล้าไม้ก่อนปลูกจริงลงแปลง วิธีการนี้จะช่วยลดความเสียหายของราก ควบคุมคุณภาพ และทำให้ต้นกล้าที่ปลูกเติบโตสม่ำเสมอพร้อมกันทั้งแปลงตามแนวทางของศาสตร์ PRM ในขณะเดียวกัน การสั่งซื้อครั้งนี้ยังเป็นการช่วยเหลือคุณยายลีที่กำลังประสบปัญหาเรื่องช่องทางการจัดจำหน่าย พร้อมกับช่วยเติมเต็มสินค้าในสต๊อกของร้านค้าระบบปิดของเครือข่ายไปพร้อมกันในคราวเดียว การทำงานในวิถี PRM Thailand ไม่ใช่แค่การเรียนรู้เรื่องดิน น้ำ หรือพืชพรรณเท่านั้น แต่คือการเรียนรู้ที่จะอ่านธรรมชาติ รู้จักวางแผนป้องกันปัญหาล่วงหน้า และที่สำคัญคือการเชื่อมโยงความช่วยเหลือเกื้อกูลกันภายในชุมชน เปลี่ยนทุกโอกาสรอบตัวให้เกิดประโยชน์สูงสุดทั้งต่อแปลงเกษตรและเพื่อนมนุษย์ อ.ตรี รัชยุทธ