หัวใจสำคัญของการดูแลต้นไม้ในฤดูร้อนตามแนวทาง PRM คือการเข้าใจกลไก “การระบายความร้อน” ของพืชผ่านการคายน้ำ เคล็ดลับอยู่ที่การให้น้ำในปริมาณและเวลาที่สอดคล้องกับการทำงานของรากและแสงแดด โดยใช้การสังเกต “อาการใบหลับ” ช่วงบ่ายเป็นดัชนีชี้วัดความเพียงพอของน้ำ หากบริหารจัดการน้ำได้ถูกต้อง ใบไม้จะมีความเย็นอยู่เสมอแม้จะอยู่กลางแดดจัด ซึ่งช่วยให้ต้นไม้รอดพ้นจากภาวะ Heat Stress ได้อย่างยั่งยืน
#PRM #PRModel #รดน้ำต้นไม้หน้าร้อน #เทคนิคการระบายความร้อนพืช #เกษตรประณีต #การดูแลไม้ยืนต้น
วันนี้พาชมดินบริเวณต้นทุเรียนจากปกป้องฟาร์ม จ.ตราด ของพี่ปุ้ย ที่ดูแลด้วยการเกษตรแบบ PRM มาต่อเนื่อง 3 ปี จากดินทราย (ทรายผนึก) เป็นลักณะของดินทรายละเอียด ช่วงหน้าแล้งจะแห้งขาว ใช้จอบขุดไม่ค่อยลง แต่ช่วงหน้าฝนเหยียบลงไปจะมีลักษณะเหมือนโคลนจมประมาณครึ่งเท้า ตอนนี้ดินจะมีลักษณะเหมือนดินร่วน มีขี้ใส่เดือนเกือบเต็มโคนต้น
ในโลกของเกษตรกรรมฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) เรามักจะพูดกันเสมอว่า “เราไม่ได้ปลูกพืชเพื่อให้พืชโต แต่เรากำลังดูแลระบบนิเวศเพื่อให้พืชเลี้ยงตัวเอง” สวนยางพาราก็ใช้หลักการนี้เช่นกันครับ เกษตรกรส่วนใหญ่มักมองน้ำยางเป็นเพียง ‘ผลผลิต’ ที่ต้องตักตวงให้ได้มากที่สุดในแต่ละวัน แต่ถ้าเราเปลี่ยนมุมมองมาเป็นนักฟื้นฟู เราจะเข้าใจความจริงข้อหนึ่งที่ อาจารย์ตรี รัชยุทธ ได้ให้แนวคิดเอาไว้ว่า “น้ำยางเปรียบเสมือนเลือดของต้นพืช” ซึ่งทำหน้าที่สำคัญในการลำเลียงสารอาหารลงไปหล่อเลี้ยงลำต้นส่วนล่างและระบบราก เมื่อวิถีเกษตรแบบเดิมๆ เน้นการกรีดถี่ๆ หรือการกรีดราดทุกวัน สิ่งที่เกิดขึ้นคืออาหารที่ควรจะถูกส่งลงไปบำรุงรากกลับถูกตัดขาด ผลกระทบที่ตามมาคือระบบรากจะค่อยๆ ถดถอย เสื่อมสภาพ และในที่สุดต้นยางก็จะโทรมจนเกิดอาการหน้ายางแห้งตายนึ่ง วันนี้ผมจึงอยากพาทุกคนมาทำความเข้าใจธรรมชาติของต้นยางพารา และระบบการจัดการหน้ายางที่ชื่อว่า “ระบบ D3” หรือ “กรีด 1 วัน เว้น 2 วัน” ผ่านมุมของเกษตรกรรมฟื้นฟูและวิธีคิดของอาจารย์ตรี รัชยุทธ ในแนวทาง PRM กันครับ ทำความเข้าใจธรรมชาติ: “น้ำยาง” และ “เปอร์เซ็นต์ยาง” คืออะไร? สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้ทำสวนยาง อาจจะนึกภาพว่าน้ำยางที่ไหลออกมาจากต้นคือผลผลิตสำเร็จรูปที่ออกมา แต่ในความเป็นจริง “น้ำยางสด” (Latex) ที่ไหลลงจอกนั้น มีส่วนประกอบหลักๆ 2 ส่วน […]
ก้าวเดินของการสร้างเครือข่ายผสมผสาน เพราะอยากเห็นชาวบ้านผลิตเป็น รวมกลุ่มต่อรองเป็น สร้างตลาดเครือข่ายเป็น แต่ไม่ใช่เห็นวันนี้ที่หากินอยู่ได้ แค่นี้ก็พอเพียง เพราะการครองชีพปัจจุบัน สภาวะเศรษฐกิจการครองเรือน รายได้จะขึ้นๆลงๆ แต่ส่วนมากจะลงๆ มากกว่าขึ้นๆ ซึ่งจะนานๆที การสร้างเครือข่ายเกษตรรุ่นใหม่พัฒนา PRM ก็เพื่อสร้างโครงสร้างตัวอย่างของการรวมตัว เพื่อให้ส่วนรวมเห็นภาพ แต่เนื่องจากแนวฅิดเรื่องโครงงานมันมีโครงสร้างที่ใหญ่มากๆ อาจารย์จึงได้แต่ค่อยๆสร้างทีละส่วนทีละส่วนเป็นจิ๊กซอ แล้วจึงนำมาต่อกัน ซึ่งปัจจุบันเริ่มพอเห็นเป็นร่างแล้ว จากพื้นที่ภาคตะวันออก และบางส่วนบางพื้นที่ของประเทศไทย ซึ่งทั้งหมดก็คงไม่พ้นความร่วมมือแบบทุ่มเทกายใจ โดยเฉพาะ อ.อาคม ดร.ดารณี อ.สมชาย ปุ้ย ท่านสัญญา ท่านชูรเกศ หมอตั้ม ป้าจิ๋ม ต้อมและม่อน ปุ๋มและสิทธิ์ หมวดธงชัย อีกทั้งอีกหลายๆ ท่านที่เสียสละ ขอบฅุณจากใจมานะที่นี้ด้วยและขอน้อมนำพระราชกระแสรับสั่งนายหลวง ร.9 มาให้เป็นโอวาทว่า “เหลือกิน เหลือใช้เสร็จ ให้นึกถึงส่วนรวม” หลายฅนฅิดว่า อาจารย์เป็นฅนแปลก (โง่และอยากได้หน้าตา) แต่ผมมักฅิดเสมอว่า ในสังฅม ถ้าฅนรอบข้างหาความสุขและฅวามกินดีอยู่ดีไม่ได้ รั้วบ้านเราจะมั่นคงแค่ไหน ก็ไม่อาจระแวดระวังภัยให้ตัวเราได้ วันนี้ก็ขอฝากบทความอีกบทให้พวกเราได้รับรู้และเรียนรู้เพิ่มเติม อาจารย์ตรี รัชยุทธ วรรณศิริบุญ, […]
