การฟื้นฟูดินที่ดีที่สุด คือ การทำให้ “ดินไม่เปลือย”
อ.ตรี รัชยุทธ วรรณศิริบุญ ย้ำว่าวิธีการฟื้นฟูดินที่ดีที่สุดคือการทำให้ดินไม่เปลือย โดยใช้หลักการ “ปรุงห่มบ่มพื้นดิน” ซึ่งเป็นการเลียนแบบธรรมชาติอย่างสมบูรณ์ และหลีกเลี่ยงการไถพรวนดิน
หลักการและวิธีการฟื้นฟูดินตามธรรมชาติ:
- ไม่จำเป็นต้องกลับดินหรือพลิกฟื้นดิน: ไม่ต้องใช้เครื่องมือหรือแรงงานในการไถพรวน
- การห่มดินด้วยอินทรียวัตถุ: ปล่อยให้อินทรียวัตถุ เช่น ใบไม้ ร่วงหล่นทับถมบนหน้าดินเป็นชั้นๆ เหมือนการสะสมของใบไม้ใต้ต้นไม้
- ชั้นล่างสุดจะเป็นปุ๋ยหมักที่ย่อยสลายแล้ว
- ชั้นกลางกำลังเริ่มย่อยสลาย
- ชั้นบนสุดคือใบไม้ที่เพิ่งร่วงหล่นลงมา
- การซึมซับสารอาหาร: เมื่อฝนตกหรือรดน้ำ น้ำจะค่อยๆ ชะล้างส่วนที่ย่อยสลายแล้วลงสู่ดินเอง
- การพรวนดินโดยธรรมชาติ: สิ่งมีชีวิตในดิน เช่น ไส้เดือน ปลวก และรากพืช จะทำหน้าที่พรวนดินโดยธรรมชาติ ช่วยเพิ่มการระบายอากาศและโครงสร้างดินโดยไม่ต้องใช้เครื่องจักร
ข้อเสียของการไถพรวนดินแบบมนุษย์:
- ทำลายวงจรชีวิตในดิน: การไถพรวนเป็นการทำลายระบบนิเวศของจุลินทรีย์ในดิน
- รบกวนชั้นจุลินทรีย์ที่แตกต่างกัน:
- จุลินทรีย์แต่ละชนิดอาศัยอยู่ในความลึกของดินที่แตกต่างกัน (เช่น กลุ่มที่ใช้ออกซิเจนที่ผิวดิน, กลุ่มที่สังเคราะห์แสงที่ผิวหน้า, และกลุ่มที่ไม่ใช้ออกซิเจนที่อยู่ลึกลงไป)
- การไถพรวนจะสลับตำแหน่งจุลินทรีย์เหล่านี้ ทำให้กลุ่มที่ต้องการออกซิเจนลงไปอยู่ใต้ดิน และกลุ่มที่ไม่ต้องการออกซิเจนขึ้นมาอยู่บนผิวดิน ซึ่งเป็นการทำลายห่วงโซ่และวงจรชีวิตตามธรรมชาติของพวกมัน
คำแนะนำสำหรับเกษตรกร:
- แนะนำเกษตรกรว่า หากไม่จำเป็น ก็ไม่ควรไถพรวนดิน เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมและวงจรชีวิตของดินตามธรรมชาติ.